مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) 2026 07 06 تحلیل برهان صدیقین مرحله سوّم اسفار در «منطق محمولات و وجود» بوسیله امکانات «منطق فازی» 5003519 10.22034/manteghi.2026.5003519 FA سجاد ضیاء نژاد 0009-0006-4947-3919 محمدباقر عباسی Journal Article 2026 01 02 Symbolic formalization of philosophical arguments using the language of modern logic can contribute to greater clarity, conceptual precision, and more systematic evaluation of philosophical problems. Through explicit symbolization and rigorous inferential rules, modern logic reduces ambiguity and reconstructs philosophical reasoning in a structured and disciplined manner. The third stage of Asfār begins with Mullā Ṣadrā’s formulation of the Proof of the Truthful (Burhān al-Ṣiddīqīn), in which the necessity and self-sufficiency of pure existence are established. Standard Frege–Russell predicate logic lacks the resources required for an adequate analysis of the ontological notions involved in this proof. This limitation stems primarily from the fact that, in ontological inquiry, the domain of existence must be narrower than the domain of discourse, allowing existence and non-existence to be meaningfully predicated of objects. Moreover, classical logic provides no formal mechanism for representing gradational (tashkīkī) predicates. In this study, by introducing existential predicate logic for ontological analysis and employing the expressive capacities of fuzzy logic to formalize gradational predicates, the conceptual and propositional foundations of the proof are examined, and a more precise reconstruction of its argumentative structure is presented. صورتبندی براهین فلسفی به صورت نمادین و به زبان منطق جدید می‌تواند به روشن‌تر شدن، دقت بیشتر و بررسی آسان‌تر مسائل فلسفی منجر شود. زبان منطق جدید با نمادگذاری دقیق و قوانین سختگیرانه، استدلال فلسفی را از ابهام و چندگانگی دور کرده و به شیوه‌ای ساختارمند و منظم بازسازی می کند. مرحله سوّم در کتاب اسفار با ارائه برهان صدّیقین صدرایی آغاز می شود که در آن به اثبات ضرورت وجود و استغنای «صرف الوجود» می پردازد. منطق استاندارد فرگه و راسل امکانات لازم برای تحلیل مفاهیم و قضایای این برهان را ندارند. عمده اشکال به این موضوع باز می گردد که در مسائل وجود شناسی لازم است دامنه وجود، کوچک تر از دامنه سخن باشد و بتوان وجود و عدم را بر اشیاء حمل نمود. اشکال دیگر این است که در منطق کلاسیک تمهیدی برای صورتبندی مفاهیم مشکّک در نظر گرفته نشده. در این پژوهش پس از معرفی «منطق محمولات و وجود» برای تحلیل مسائل وجودشناسی و نیز امکانات «منطق فازی» برای صورتبندی «محمولات مشکّک» با تحلیل مبادی تصوّری و تصدیقی این برهان، صورتبندی دقیق و واضحی از استدلالِ مطرح شده ارائه گردیده است.