معارف منطقی، سال نهم، شماره دوم، پیاپی 17، پاییز و زمستان 1402، صفحات 109-130

    کاربرد منطق در کشف براهین توحید در ذات، صفات و افعال از سوره توحید

    نوع مقاله: 
    پژوهشی
    نویسندگان:
    ✍️ احمد ملکی / * مدرس سطح عالی حوزه علمیه قم / AhmadMaleki11011@gmail.com
    doi 10.22034/manteghi.2024.2020217
    چکیده: 
    قرآن کریم، اولاً جامع‎ترین کتاب برای سعادت ابدی انسان است؛ ثانیاً صورتِ نازل‌شدهِ علم نامحدود الهی در قالب الفاظ و عبارات است؛ ثالثاً کتاب استدلال و برهان است تا آنجا که بیش از سیصد مرتبه به تعقل فراخوانده و حتی از مخالفان خود طلب برهان کرده است. بااین‌حال برخی مفسران همچون علامه طباطبایی براین‌باورند که این کتاب آسمانی، برهانی بر اثبات وجود خدا - که اساس توحید و سعادت و رکن همه ادیان شمرده می‎شود - اقامه نفرموده است. بسیاری از مفسران معاصر با این نظریه مخالفت ورزیده‎ و می‎گویند بر فرض هم آیات قرآن مستقیماً برهانی بر وجود خدای سبحان بیان نکرده باشد، این‌گونه نیست که از لایه‌های باطنی آیات نتوان چنین برهانی را استنباط کرد. بنابراین پژوهش پیش رو با استفاده از قواعد علم منطق در بارز کردن قیاس‎های مضمر، درپی آن است که با روش توصیفی- تحلیلی و با عبور از مباحث نظری مطرح‌شده دراین‌باره، به حکم «أدلّ الدلیل علی إمکان الشیء وقوعه»، در قالب عینی و مصداقی، براهین فلسفی همچون «امکان و وجوب» با توجه به آیه 59 سوره واقعه، برهان «صدیقین» با توجه به آیه 45 سوره فرقان و همچنین «برهان نظم» - که برهانی کلامی شمرده می‎شود - با توجه به آیه 50 سوره طه را از آیات قرآن استنباط کرده و ریشه این براهین را در این کتاب آسمانی دنبال کند. انجام پژوهش‎هایی ازاین‌دست می‌تواند جلوه‎ای از تفکیک‌ناپذیری قرآن و برهان و نمایی از اعجاز علمی این کتاب آسمانی را به سهم خود آشکار سازد.
    Article data in English (انگلیسی)
    Title: 
    The Application of Logic in the Discovery of Philosophical and Theological Proofs About the Existence of God in the Qur'an
    Abstract: 
    The holy Quran is, First of all, the most comprehensive book for the eternal happiness of man. Secondly, it is the revealed form of God's unlimited knowledge is in the form of words and phrases; Thirdly, it is a book of arguments and proofs to the extent that it has more than three hundred times called for reasoning and even demanded proofs from its opponents. However, some commentators such as Allameh Tabatabaei believe that this divine book has not provided any proof to prove the existence of God - which is considered the basis of monotheism and happiness and the pillar of all religions. Many contemporary commentators of Quran have opposed this theory and say that on the assumption that the verses of the Qur'an did not directly prove the existence of God, it is not the case that such proofs cannot be deduced from the inner layers of the verses. Therefore, using the logical rules in discovering implicit syllogisms, applicating the descriptive-analytical method, ignoring the theoretical issues raised in this regard, and presenting an objective and exemplary form, according to the rule of "proofs of the possibility of something happening", the present study seeks to prove that the philosophical proofs such as "possibility and necessity" can be inferred from the verse 65/ 59, the "proof of Sediqeen" from the verse 25/ 45, and also the "proof of order" - which is considered a verbal argument – from the verse 20/ 50. So, this study wants to say that the root of these proofs can be find in verses of this heavenly book. Conducting researches like this can be count as a manifestation of the inseparable relation between the Qur'an and proofs and, someway, shows a view of the scientific miracle of this divine book.
    شیوه ارجاع به این مقاله: RIS Mendeley BibTeX APA MLA HARVARD VANCOUVER

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    ملکی، احمد.(1402) کاربرد منطق در کشف براهین توحید در ذات، صفات و افعال از سوره توحید. دو فصلنامه معارف منطقی، 9(2)، 109-130 https://doi.org/10.22034/manteghi.2024.2020217

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    احمد ملکی."کاربرد منطق در کشف براهین توحید در ذات، صفات و افعال از سوره توحید". دو فصلنامه معارف منطقی، 9، 2، 1402، 109-130

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    ملکی، احمد.(1402) 'کاربرد منطق در کشف براهین توحید در ذات، صفات و افعال از سوره توحید'، دو فصلنامه معارف منطقی، 9(2), pp. 109-130

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    ملکی، احمد. کاربرد منطق در کشف براهین توحید در ذات، صفات و افعال از سوره توحید. معارف منطقی، 9, 1402؛ 9(2): 109-130