بدایهًْ المجتهد و نهایهًْ المقتصد ابن رشد که در این نوشتار از آن با نام «بدایهًْ المجتهد» یاد می شود، کتابی است در علم فقه مقارن که با توجه به ذهن فلسفی ابن رشد، روش منطقی ویژه ای در آن به کار رفته است. برای اثبات این ادعا در نوشتار پیش رو، میان علم خلاف و فقه مقارن تفاوت نهادیم و مبنای فقه مقارن، جدلی دانسته شده که زمینه ساز برهان است، نه اسکات خصم. ازاین رو، مقاله حاضر درپی آن است تا این نوع فقه مقارن و روش منطقی آن را معرفی کند و نشانه های آن را در بدایهًْ المجتهد نشان دهد. این مبحث در سه محور تبیین شده است: 1. فقه مقارن بر پایهی جدل احسن بنا می شود و با ردیه نویسی متفاوت است؛ 2. جدل احسن، مقدمهی برهان است؛ 3. ذهن فلسفی ابن رشد از این مطلب در بدایه بهره برده است.
Article data in English (انگلیسی)
متن کامل مقاله:
مهین رضایی: استادیار گروه فلسفه دین، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران (نویسنده مسئول) rezaee_mahin@yahoo.com هاجر قاسم پیوندی: دانشجوی دکتری کلام (گرایش فلسفه دین)، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران taha_295@yahoo.com حیدر امیرپور: استادیار گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران d.amirpour@yahoo.com علیرضا پارسا: دانشیار گروه فلسفه و حکمت اسلامی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران alirezaparsa1214@gmail.com چکیده
بدایهًْ المجتهد و نهایهًْ المقتصد ابن رشد که در این نوشتار از آن با نام «بدایهًْ المجتهد» یاد می شود، کتابی است در علم فقه مقارن که با توجه به ذهن فلسفی ابن رشد، روش منطقی ویژه ای در آن به کار رفته است. برای اثبات این ادعا در نوشتار پیش رو، میان علم خلاف و فقه مقارن تفاوت نهادیم و مبنای فقه مقارن، جدلی دانسته شده که زمینه ساز برهان است، نه اسکات خصم. ازاین رو، مقاله حاضر درپی آن است تا این نوع فقه مقارن و روش منطقی آن را معرفی کند و نشانه های آن را در بدایهًْ المجتهد نشان دهد. این مبحث در سه محور تبیین شده است: 1. فقه مقارن بر پایة جدل احسن بنا می شود و با ردیه نویسی متفاوت است؛ 2. جدل احسن، مقدمة برهان است؛ 3. ذهن فلسفی ابن رشد از این مطلب در بدایه بهره برده است.
کلیدواژه ها: ابن رشد، بدایهًْ المجتهد و نهایهًْ المقتصد، علم خلاف، فقه مقارن، جدل.
