بررسي و تحليل انتقادي ساختار منطقي دلالت با تأكيد بر ديدگاه منطق‌دانان متقدم / مجتبي قرباني و سيداحمد غفاري قره‌باغ

چکيده
از آنجا كه لفظ، حامل معناست و گاه احکام آنها در هم تداخل مي‌کنند، منطق‌دانان و اصوليون به مباحث الفاظ، به ويژه موضوع دلالت، به عنوان پل ارتباطي بين لفظ و معنا، توجه کرده‌اند. در اين نوشتار، براي شناسايي ماهيت دلالت و اقسام آن، رخداد دلالت در ذهن به عنوان يک معلول، مورد بررسي قرار گرفته است.
براي رخداد دلالت لازم است که در ذهن، دو تصور (دال و مدلول) وجود داشته باشد. همچنين بايد بين اين دو تصور، انس وجود داشته باشد؛ به گونه‌اي که اگر به اولي توجه شد ذهن به ديگري هم توجه پيدا کند. دلالت به عقلي، طبعي و وضعي تقسيم مي‌شود اما در اين ميان تنها دلالت وضعي به لفظي و غيرلفظي تقسيم مي‌شود. مطابقي، تضمني و التزامي، سه قسم ديگر از دلالت هستند. دلالتي که در مجاز رخ مي‌دهد دلالت مطابقي است؛ هرچند طبق يک مبنا بايد دلالت مطابقي را به حقيقي و مجازي تقسيم کنيم. همچنين اين سه قسم در دلالت وضعي غيرلفظي هم وجود دارند.
 
کليدواژه‌ها
دلالت، دلالت مطابقي، دلالت تضمني، دلالت التزامي، انس، مجاز.