بررسي تطبيقي ديدگاه قطب رازي و صدرالمتألهين شيرازي در باب ماهيت تصديق / محمدمهدي مشكاتي و علي مستأجران گورتاني

چکيده
اُرموي علم حصولي را به تصورِ مقيد به ادراک ساده و تصديقِ همراه با حکم تقسيم کرده که اين نوع بيان سبب اختلاف نظر قطب رازي و ملاصدرا گشته است. قطب رازي تعريف ارموي را از جنبه‌هاي گوناگوني نقد کرده است ولي صدرا با استفاده از مباني فلسفي، به انتقادهاي رازي پاسخ داده است. پس از بررسي دو نظريه، از دستگاه فلسفي صدرا برمي‌آيد که انعکاس صُور ماهوي اشيا در ذهن و اذعان به نسبت حکميه، تصديق ناميده مي‌شود؛ در حالي که رازي علم همراه با حکم را تصديق دانسته است. در اين گفتار با بررسي نقدهاي رازي و پاسخ‌هاي صدرا نقاط قوت و ضعف ديدگاه رازي و ارتباط دو نگرش با هم آشکار خواهد شد. سرانجام نگارنده به اين مسئله پرداخته است که ملاصدرا بر آن بوده که مشکلات درون سيستمي منطقي را به پشتوانه مباني حکمي و فلسفي پاسخگو باشد که اين نوع نگرش قابل تأمل است.
 
کليدواژه‌ها
علم، تصور، تصديق، اذعان، حکم، نسبت، اجزاي وجودي و ماهوي.