بررسي تطور تاريخي چيستي دلالت در ميراث منطقي مسلمانان

قيمت مقاله الكترونيكي: 
1500تومان

محمد بختياري دانش‌آموخته سطح سه حوزه علميه قم (نويسنده مسئول).         ya­_karimeh@yahoo.com
مهدي عبداللهي دکتري فلسفه اسلامي، استاديار مؤسسه پژوهشي حکمت و فلسفه ايران       mabd1357@gmail.com
تاريخ دريافت: 6/3/1397                              تاريخ پذيرش: 25/5/1397

چکيده
هدف اصلي منطق‌دانان از طرح بحث دلالت، بررسي اقسام دلالت‌هاي وضعيِ لفظي بوده است. ازاين‏رو، جاي خالي تحليل‌هاي دقيق از چيستي دلالت و عناصر سازنده آن، احساس مي‌شود. با وجود اين، چيستي دلالت در شمار بحث‌هايي است که در تاريخ دانش منطق پذيراي برخي تحولات بوده است. بعضي از منطق‌دانان، چيستي دلالت را در قالب تعريفي منطقي ارائه نداده‌اند، اما فرايند دلالت را توصيف و مراحل آن را از آغاز تا انجام ترسيم کرده‌اند. گروهي ديگر، دلالت را صفت انسان دانسته و از آن با عنوان فهم معنا تعبير کرده‌اند. دسته سوم با رد اين ديدگاه، آن را صفت شيء خارجي و حالتي براي شيء دانسته‌اند. نوشتار پيشِ‌رو درپي آن است تا با ارائه سير تحول آراي منطق‌دانان مسلمان درباره چيستي دلالت، به ترميم کاستي‏هاي آن بپردازد. از نگاه اين مقاله، دلالت وصف آن دسته از صورت¬هاي ذهني است که با معنا انس دارند؛ بنابراين، دلالت، «تغيير التفات توسط يک مفهوم به‌سوي مفهوم ديگر» است. راه رسيدن به اين تعريف، تحليل گام به گام فرايند دلالت و کشف همه عناصري است که در آن نقش دارند.
کليدواژه‌ها
دلالت، علم، التفات، انس، حکايت، انتاج.